الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

439

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

تاج الدّين على تركه كرمانى از استادش غياث الدّين هبة اللّه بن يوسف از جدش صدر الدّين بن ابراهيم بن محمد بن مؤيّد حموى از ابن عساكر از ابو روح صوفى هروى از جان بن طمان . گفت ، خبر داد به ما ، محمد بن عبد اللّه بن محمد نيشابورى گفت ، خبر داد به ما ، ابو القاسم ، عبد اللّه بن احمد بن عامر طائى در بصره . گفت خبر داد به من ، پدرم ، گفت خبر داد به من ، حضرت على بن موسى الرضا عليهما السّلام در سال 194 ه . ق « * » . استاد استناد ايده اللّه تعالى در اول بحار مىنويسد : كتاب اعلام الورى بأعلام الهدى و رساله الآداب الدينية و تفسير مجمع البيان و تفسير جامع الجوامع همگى آنها از شيخ امين الدّين ابو على فضل بن حسن بن فضل طبرسى است كه همگى بزرگان بر بزرگوارى و فضيلت و وثاقت او اعتراف كرده‌اند . و در فصل دوم از آن كتاب فرموده است : مؤلف كتاب اعلام الورى مشهورتر از آن است كه نيازمند به توصيف بوده باشد و آن كتاب به خط مؤلفش در نزد من مىباشد و رسالهء الآداب او نيز معروف است و فرزند او در كتاب المكارم مطالبى را از آن نقل كرده است و تفسير بزرگ و كوچك وى نيز مشهور و نيازى به توصيف ندارد . مؤلف گويد : كتاب الجواهر در علم نحو را نيز به او نسبت داده‌اند و نسخه‌اى از آن در نزد ما موجود مىباشد « * * » و ممكن است اين كتاب از تأليفات شيخ شمس الدّين طبرسى نحوى باشد كه كفعمى در كتاب البلد الامين پاره‌اى از تحقيقات نحويه را از آن نقل كرده است .

--> ( * ) اين صحيفه مباركه در اين عصر به‌طور مرغوبى همراه با مقدمات عالمانه با تحقيق محمد مهدى نجف به طبع رسيده است و همچنين دوست ارجمند و فاضل جناب آقاى حاج علاء الدّين حجازى ( دام عمره ) آن را ترجمه كرده است - م . ( * * ) ممكن است كتاب مزبور ، خلاصه‌اى از كتاب المقتصد باشد كه آن را عبد القاهر جرجانى به منظور شرح ايضاح ابو على فارسى از شرح سى جلدى خود كه بر ايضاح نوشته تلخيص كرده و به نام المقتصد ناميده و همين شرح را به‌طورى كه تاريخ بيهق ، ص 243 ، اشاره كرده تلخيص و اختيار نموده است و به خوبى از عهدهء آن برآمده و به نوشتهء اين كتاب به نام الجواهر يا به نام ديگر ناميده باشد - م .